Chuyên đề Cao học về Bệnh lý Tâm thần Thực nghiệm
Trung tâm cung cấp các chương trình giáo dục chuyên sâu gắn với nghiên cứu cơ chế, nhằm phát triển tư duy khoa học, năng lực phân tích và khả năng triển khai nghiên cứu thực nghiệm trong tâm bệnh học. Trọng tâm đào tạo đặt ở nền tảng khoa học cơ bản của rối loạn tâm thần, với nhấn mạnh vào thiết kế thực nghiệm kiểm soát, mô hình hóa định lượng và phân tích chiều kích.
Chuỗi seminar chuyên sâu dành cho học viên sau đại học và nhà nghiên cứu trẻ, tập trung vào:
Cơ chế nguy cơ và phục hồi trong rối loạn tâm thần
Các yếu tố xuyên chẩn đoán và mô hình chiều kích
Thiết kế thực nghiệm trong nghiên cứu nhận thức – cảm xúc
Phân tích thống kê nâng cao trong khoa học hành vi
Các seminar được tổ chức theo hình thức thảo luận học thuật, phân tích bài báo gốc và xây dựng đề cương nghiên cứu.
Chương trình giáo dục phương pháp luận chuyên sâu nhằm trang bị:
Nguyên tắc thiết kế thực nghiệm kiểm soát
Xây dựng nhiệm vụ nhận thức và cảm xúc
Đo lường đa phương thức trong nghiên cứu hành vi
Chuẩn tái lập và minh bạch dữ liệu
Chương trình này đặc biệt phù hợp với nghiên cứu sinh và nhà nghiên cứu phát triển đề tài độc lập.
Khóa học tập trung vào mô hình hóa chiều kích của rối loạn tâm thần và phân tích dữ liệu đa biến. Nội dung bao gồm:
Mô hình cấu trúc tiềm ẩn
Phân tích đa cấp và mô hình hỗn hợp
Liên kết dữ liệu phòng thí nghiệm với biểu hiện lâm sàng
Phát triển chỉ số nguy cơ dựa trên cơ chế
Chương trình Tập sự Nghiên cứu
Chương trình này tập trung vào phát triển năng lực thiết kế nghiên cứu, phân tích dữ liệu và bài viết công bố khoa học.
Thông tin chung
Chương trình tham gia nghiên cứu thực nghiệm dành cho học viên đủ điều kiện học thuật. Người tham gia được tích hợp trực tiếp vào các dự án đang triển khai của Trung tâm, dưới sự hướng dẫn của nhóm nghiên cứu chính.
NGHIÊN CỨU
Hoạt động nghiên cứu tại Trung tâm Khoa học Tâm lý Thực nghiệm được định hướng bởi khoa học cơ chế (mechanistic science), với mục tiêu làm rõ các tiến trình tâm lý nền tảng tạo nên sự hình thành, duy trì và biến đổi của biểu hiện bệnh lý. Trung tâm không tiếp cận rối loạn tâm thần như các thực thể phân loại tĩnh, mà xem chúng như kết quả của các hệ thống quá trình động, có thể đo lường và kiểm chứng thực nghiệm. Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào việc xác định các cơ chế trung gian và điều biến giữa yếu tố nguy cơ và biểu hiện triệu chứng, đồng thời kiểm tra các giả thuyết nhân quả thông qua thiết kế thực nghiệm kiểm soát cao.
Chiến lược Nghiên cứu
Chiến lược khoa học của Trung tâm được xây dựng trên một khuôn khổ lý thuyết cơ chế, định hướng bởi mục tiêu làm rõ cấu trúc nhân quả nền tảng của tâm bệnh học. Thay vì tiếp cận rối loạn tâm thần ở cấp độ mô tả phân loại, Trung tâm ưu tiên phân tích các tiến trình tâm lý có thể thao tác hóa, đo lường và kiểm định thực nghiệm. Chiến lược này được triển khai thông qua ba trụ cột học thuật sau:
Phân tích ở cấp độ quá trình (Process-Level Analysis)
Trung tâm xem các tiến trình nhận thức – cảm xúc là đơn vị phân tích trung tâm của khoa học tâm bệnh học. Các cấu trúc như kiểm soát điều hành, thiên lệch xử lý thông tin, tái hoạt cảm xúc và điều hòa cảm xúc được nghiên cứu như những hệ thống vận hành động, tồn tại trên phổ chiều kích và vượt qua ranh giới chẩn đoán truyền thống.
Cách tiếp cận này cho phép xác định các yếu tố xuyên chẩn đoán có giá trị giải thích rộng, đồng thời khắc phục hạn chế của mô hình phân loại nhị nguyên vốn chỉ phản ánh bề mặt hiện tượng học của triệu chứng.
Mô hình hóa nhân quả (Causal Modelling)
Các nghiên cứu được thiết kế nhằm kiểm định trực tiếp các giả thuyết cơ chế thông qua thao tác thực nghiệm có kiểm soát. Trọng tâm là xác định các biến trung gian và biến liên kết giữa yếu tố nguy cơ, bối cảnh stress và biểu hiện triệu chứng.
Thông qua mô hình hóa định lượng tiên tiến, Trung tâm hướng đến việc xây dựng các sơ đồ nhân quả có khả năng dự báo, qua đó làm rõ cách các tiến trình tâm lý tương tác trong việc hình thành, duy trì và khuếch đại biểu hiện bệnh lý.
Tích hợp dịch chuyển lâm sàng (Translational Integration)
Kết quả thực nghiệm không được xem là đích đến cuối cùng, mà là nền tảng cho việc đánh giá giá trị dự báo và khả năng ứng dụng trong bối cảnh lâm sàng.
Trung tâm tập trung xác định mức độ mà các chỉ báo có thể dự đoán xu hướng triệu chứng, đáp ứng can thiệp và sự biến thiên cá nhân theo thời gian. Cách tiếp cận này mở đường cho việc phát triển các mô hình nguy cơ dựa trên cơ chế và các chiến lược can thiệp hướng tiến trình, thay vì đơn thuần dựa vào chẩn đoán phân loại.
Phương pháp Nghiên cứu
Dữ liệu được phân tích bằng các phương pháp mô hình hóa định lượng tiên tiến, bao gồm mô hình đa cấp và mô hình cấu trúc, nhằm tích hợp dữ liệu thực nghiệm với cấu trúc chiều kích của tâm bệnh học. Trung tâm triển khai chiến lược đo lường đa phương thức, bao gồm:
Các nhiệm vụ hành vi kiểm soát nhận thức
Mô hình xử lý và điều hòa cảm xúc
Thiết kế kích hoạt stress trong điều kiện phòng thí nghiệm
Phân tích cấu trúc tiềm ẩn của triệu chứng theo mô hình chiều kích
Theo dõi biến thiên triệu chứng theo thời gian
Mọi nghiên cứu đều tuân thủ quy trình thẩm định đạo đức, bảo mật dữ liệu và chuẩn mực quốc tế về quản trị nghiên cứu.